De man uit Haastrecht, ook wel Pieter Molenaar genoemd.



Zowel Bea Moedt als Albert Palsgraaf zijn voor het napluizen van hun eigen familie begonnen in het heden en teruggaand ontmoeten zij elkaar op 26 juli 1750 bij Pieter Cornelisz Neeleman, die dan te Haastrecht wordt geboren en die door Palsgraaf, Pieter Molenaar genoemd wordt. Vandaar gaan ze gezamenlijk terug in de geschiedenis tot Wouter Neele, die in 1510 ter wereld kwam. De bevindingen van de twee onderzoekers kunnen vanaf 1750 tot 1510 naast elkaar gelegd en vergeleken worden. De ouders van Pieter waren Cornelis Woutersz Neeleman, geboren omstreeks 1717 of 1703, maar daar kom ik later op terug en Maria Samuelsdr. de Vinck, die op dinsdag 10 juni 1732 in Stolwijk in het huwelijk traden.

Om enigszins een indruk te krijgen van het jaar 1750; in wat voor tijd leefde deze Pieter en in wat voor context stond zijn leven, zou ik drie ijkpunten in de geschiedenis willen noemen: ten eerste de boekdrukkunst, dan als tweede de Franse revolutie en verder als derde de verlichting.

De boekdrukkunst was al aan de orde in de 15de eeuw met Johan Guttenberg en Laurens Jansz. Koster, maar omdat de gevolgen daarvan een hele tijd nodig hebben gehad om zich te ontwikkelen, zeg maar de hele 16de eeuw en een flink stuk van de 17de eeuw denk ik, dat zo omstreeks het jaar 1750 de mensen inzagen en ervan overtuigd raakten, dat het belangrijk was om minstens te leren lezen en schrijven en dat er ook steeds meer boeken op de markt verkrijgbaar werden, die voor een redelijk aantal mensen, financieel gezien, binnen bereik kwamen. Niet dat men zich veel moet voorstellen van het onderwijs in de 18de eeuw, want dat is dan toch altijd nog abominabel; de scholen zaten stampvol met kinderen die slaafs hun lesjes opdreunden voor slecht opgeleide en dito betaalde onderwijzers. Niemand hield toezicht op het onderwijs. Kinderen uit arme gezinnen kwamen vaak niet op school, omdat ze moesten werken. Maar toch, met enige fantasie is het voor te stellen, dat onze Pieter een beetje leerde lezen en schrijven.

Voor een beter begrip en om je in te leven; het bestaan van deze Pieter Cornelisz Neeleman, loopt voor een groot gedeelte parallel met de Franse revolutie en de lotgevallen van bijvoorbeeld Napoleon Bonaparte. In de Krimpenerwaard zal men weinig tot niets over of van de Franse revolutie gemerkt, gezien of gehoord hebben, maar ongetwijfeld moeten de gebeurtenissen in Frankrijk ook een aantal mensen in Holland aan het denken hebben gezet. Het kan haast niet anders, dan dat boeken of andersoortige geschriften ook de gewone mensen bereikten, die nu eveneens op een bescheiden niveau konden lezen en schrijven.

Wat ook onder andere de mensen in Holland aan het denken moet hebben gezet, althans minimaal een aantal intellectuelen, was de periode die men de "verlichting" noemt. Deze periode duurde ruwweg van 1650 tot het begin van de Franse revolutie en was een reactie op het dogmatisch autoriteitsdenken van toen. Namen, die hieraan te verbinden zijn; onder andere Spinoza, Descartes, Montesquieu, Voltaire, Toland enz. Mensen, die zich afvroegen wat nu eerlijk en rechtvaardig was of zou moeten zijn in de wereld. Mensen, die hun gedachten op papier konden zetten en dankzij Johan Guttenberg en Laurens Jansz Koster, daarvan weer andere mensen op de hoogte konden brengen. Volgens velen was dit de allereerste aanzet tot wat wij in onze tijd onder democratie, socialisme en liberalisme zijn gaan verstaan.

Pieter Cornelisz Neeleman was onze eigen getuige, bewust of onbewust, wie zal het zeggen? Het zou toch wel erg leuk zijn, als we er ooit nog eens achter zouden komen, dat hij zachtjes onder het werk zong: "Allons enfants de la Patrie, le jour de gloire est arrivé!"

Volgens de gegevens van Bea Moedt trouwt Pieter Cornelisz tweemaal. De eerste keer op 30 oktober 1774 te Berkel met Antje Vrijmoet, die als doopnaam Antje Cdr heeft en 15 jaar ouder is dan Pieter. Deze Antje overlijdt op 4 juli 1775 te Berkel op 39-jarige leeftijd, waarschijnlijk bij de geboorte van het eerste kind, een zoon, waarvan verder geen bijzonderheden bekend zijn en mogelijk eveneens het kraambed niet overleefde. Pieter trouwt op 23 februari 1777 te Waddinxveen voor de tweede maal, met Antje Uythol, doopnaam Antje Bastiaansd, die op 20 november 1751 te Waarder geboren is. Zij overlijdt op 29 januari 1834 te Pijnacker op 82-jarige leeftijd. Dit huwelijk levert in totaal 12 kinderen op, te weten Aafje (1778), Maria (1779-1829), Cornelis (1782-1856), Bastiaan (1782), Arij (1783), Aafje (1786), Johanna (Antje) (1788), Bastiaantje (1789-1822), Willemijntje (1792), Jan(1794), Susanna (1797) en Willem (1800-1830).

Om bij oma Geertruida (1895) terecht te komen, moet Cornelis (1782-1856) gevolgd worden.


Plaats een reactie Stuur door

Histolog login

Gebruikersnaam
Wachtwoord
 

Login vergeten? Geef hier je emailadres in.
 

Heb je nog geen Histolog? Klik op de knop om er een te openen.

Onderwerpen

  • Van Geertruida (1895) terug naar Wouter (1510).
  • De familie in de loop der tijd.
  • Pieter Cornelisz Neeleman (1750).
  • Verwarring.
  • Mysterie.
  • Voorvaders in de zestiende eeuw.
  • Losse eindjes hier en daar.