In het jaar 1530 werd Cornelis Woutersz de Stomme geboren. In de streek zal hij ook bekend komen te staan als "Stolmans" en als "Clapmuts". De tijd waarin deze man leeft wordt gekenmerkt en gedomineerd door het begin van de tachtigjarige oorlog, inclusief wat daaraan voorafging en wat tevens de aanleiding was, de Beeldenstorm. De man is dan 36 jaar oud en daarvoor, in 1558, krijgt hij een zoon, die hij Wouter noemt, of voluit Wouter Cornelisz met de toevoeging Neele. In het jaar van de Beeldenstorm is deze zoon 8 jaar oud.

Op school leerden we over deze tijd, dat onder Karel V veel inwoners van de Nederlanden vluchtten naar o.a. Engeland en Noord- en Midden Duitsland om aan vervolging wegens ketterij te ontkomen. Dat Karel in 1555 de troon overdoet aan Philips II en dat deze op zijn beurt in 1559 Margaretha van Parma aanstelt als landvoogdes. Overigens, 1555 is ook het jaar, waarin de Stomme te Bergambacht trouwt met Teuntje, waarvan verder geen naam of toenaam bekend is.

Natuurlijk is dit niet het enige wat invloed heeft gehad op het leven van Cornelis Woutersz de Stomme, vanaf 1558 samen met zijn zoon. Wat maken ze mee in de Krimpenerwaard?

In 1549 wordt het klooster van de Reguliere Kanunniken in Haastrecht door een grote brand verwoest. In 1552 breken de dijken bij Krimpen en Gouda, de Krimpenerwaard stond grotendeels onder water. Zowel in 1570 als 1572 overstroomt de waard nog een keer, waardoor het gebied gedurende zeven jaar deel uitmaakt van de rivier. In 1564 is er een hongersnood in de Krimpenerwaard. Bij de belegering en het ontzet van Leiden in 1574 werden de dijken bij Rotterdam en Capelle doorgestoken. Onduidelijk is het of ook de Krimpenerwaard bij deze gelegenheid blank kwam te staan, maar desondanks moet dit op de gehele streek van invloed zijn geweest. In 1572 wordt Schoonhoven door de Geuzen veroverd en in 1575 door de Spanjaarden, onder aanvoering van Don Luis de Requesens, de opvolger van Alva, heroverd. Door de oprukkende Spaanse troepen naar Krimpen a/d Lek werden en passant Haastrecht en Lekkerkerk verwoest. Ook Oudewater wordt in 1575 door de Spanjaarden belegerd en op 7 augustus kompleet uitgeroeid. De overleveringen zeggen, dat slechts drie inwoners de slachting overleefden, die als "de Oudewaterse Moord" bekend is komen te staan. Daaropvolgend belegerden de Spanjaarden in 1575-1576 Woerden, waar men echter stand weet te houden, zodat na een jaar het beleg opgegeven moest worden. De Prins van Oranje en de Geuzen bevrijden Krimpen a/d Lek in 1576 waarbij de stad nogmaals verwoest werd. Als een verder verdedigingsmaatregel werd de Krimpenerwaard wederom onder water gezet en of dit alles nog niet genoeg was, brak in dat jaar in de waard de pest uit.

Deze gebeurtenissen, in een kort tijdsbestek, moeten wel tot de conclusie leiden, dat de eerste jaren van de 80-jarige oorlog niet onopgemerkt aan de Krimpenerwaard voorbij zijn gegaan. Integendeel, het leven voor de bevolking moet danig ontwricht zijn geweest. De verhalen uit de geschiedenis kennen wij; wanneer soldaten, over het algemeen huurlingen, steden, dorpen, streken enz. veroverden kregen zij van de baas de vrije hand om te plunderen, moorden, verkrachten en wat je nog meer aan gruwelijks kan verzinnen. Cornelis Woutersz de Stomme in de Krimpenerwaard moet de Spaanse troepen voorbij hebben zien trekken, onderweg naar Woerden, Oudewater, Schoonhoven, Lekkerkerk of Krimpen. Het kan haast niets anders, of hij moet de Geuzen van Willem van Oranje gezien hebben of er op z'n minst van gehoord.

Op den duur breken er echter andere tijden aan voor de Krimpenerwaard en Cornelis Woutersz de Stomme met familie. Op 1 september 1575 ging Spanje weer eens failliet en moest er bezuinigd worden op de soldij van de troepen. Bovendien overleed Requesens onverwacht op 1 maart 1576 zonder een opvolger te hebben aangewezen. Door de achterstallige soldij en het ontbreken van een leider, begonnen Spaanse troepen te deserteren. Ook begint het er naar uit te zien, dat men met praten en onderhandelen naar oplossingen wil zoeken. De Pacificatie van Gent en de twee Unies van Brussel zijn verdragen tussen belanghebbenden, waarbij het zeker voor Holland een stuk rustiger wordt. In de geschiedenis van de Krimpenerwaard, over oorlog en opstand, komen we derhalve voorlopig geen vermeldingen meer tegen van opzienbarende gebeurtenissen in de streek.

De Stomme is dan 46 jaar en zijn zoon Wouter Cornelisz 18 jaar. Van de Stomme is geen overlijdensdatum bekend. Het zou best kunnen zijn, dat hij tijdens de krijgshandelingen in de Krimpenerwaard omgekomen is, of door de pest, die in de waard heeft huisgehouden? Van zijn zoon, Wouter Cornelisz weten we dat deze in 1598 op 40-jarige leeftijd trouwde met Jannigje of Janneghyn Jans uit Oudewater. De geschiedenis van de Nederlanden tussen ruwweg 1580 en 1610 en het daarmee gepaard gaande geweld verplaatst zich min of meer naar andere delen van de Republiek.