Van kruiskozijn tot schuifraam
Tot 1550 werden voor glas-in-loodramen kleine ruitjes gebruikt; daarna werd het mogelijk grotere rechthoeken te snijden.
Op het 17de-eeuwse schilderij van Hendrick van der Burch (1627-1699) (onder) zijn dergelijke glas-inlood-ramen afgebeeld.
[klik voor vergroting]
Toen na 1650 de rechthoekige stukken glas circa 25 cm lang werden, was dat te groot voor glas-in-lood. Voortaan vatte men het glas daarom in houten roeden.
Ook het kruiskozijn veranderde. In 1686 werd uit Frankrijk het schuifraam geïmporteerd. Het werd voor het eerst toegepast in kasteel Het Loo. Op het schilderij van omstreeks 1835 is een vroeg 17de-eeuws woonhuis op de hoek van de Breestraat-Steenschuur in Leiden te zien. De ramen zijn in de loop van de jaren gemoderniseerd. Op het andere schilderij zijn de oorspronkelijke kruiskozijnen met glas-in-lood en luiken te zien; op de eerste verdieping 18de-eeuwse schuiframen met houten roeden en op de begane grond een latere raamindeling met nog grotere ruiten.
[klik voor vergroting]
Reacties op dit artikel
ben veldstra
schreef op:
Friday, 26 May 2006 23:42:43 op het 2e schilderij staat een huis afgebeeld met in het bovenlicht een ruit-symbool. Het huis is van midden 17e eeuw. Mijn vraag aan wie dit leest: Wat is de kans dat dit raam er al vanaf de bouw in deze vorm in heeft gezeten? Het schilderij is van een eeuw later. De zon, ruit en de levensboom zijn tegenwoordig de meest voorkomende symbolen in de bovenlichten, op afstand gevolgd door het onheilwerende x-teken. De levensboom dankt zijn populariteit aan de materiaalkeuze, ze zijn veelvuldig in gietijzer gegoten en duurzaamheid heeft kennelijk zeer aangesproken. Mij interesseerd welke tekens zijn als eerste in de bovenlichten verschenen? Hoe lang houdt een houten snijraam het eigelijk uit? Zouden er nu nog ramen uit het begin van symboliekintro van de 16e eeuw in ons land zijn, toen de glasmakers groter glas konden fabriceren? Hopelijk kan iemand me iets vertellen op grond van eigen ervaring met ornamenten. Als jullie hier schrijven, kom ik het wel weer tegen.
J. Wijnsema
schreef op:
Tuesday, 14 Feb 2006 19:54:12 Het schuifraam is niet afkomstig uit Frankrijk, maar uit Engeland. Het is uitgevonden door de Engelse wiskundige, astronoom en architect Christopher Wren (1632-1723) en waarschijnlijk voor het eerst toegepast in 1683 in het Winchester Palace. Het schuifraam is naar Nederland gehaald door stadhouder Willem III. Hij gaf architect Jacob Roman (1640-1716) opdracht het schuifraam toe te passen in o.a. het paleis het Loo bij Apeldoorn. Stadhouder Willem III had sterke banden met Engeland. Zijn moeder was Engels. Zijn vrouw kwam uit Enelang. Er waren sterke diplomatieke banden met Engeland. Willem III werd in 1688 zelf koning van Engeland.
D. H.A.C. Lokin
schreef op:
Tuesday, 19 Apr 2005 17:18:49 Ik constateer dat u niet bij de afbeelding van het schilderij van Hendrick van der Burch niet de moeite hebt genomen te vermelden in welke collectie dit schilderijtje zich bevindt. Graag zie ik toegevoegd dat het deel uitmaakt van de presentatie de Glorie van Delft in Stedelijk Museum Het Prinsenhof te Delft. |
metalen veteroogjes
1823 -
De Engelsman Rogers krijgt patent op een systeem om in een korset metalen
veteroogjes aan te brengen. Het wordt in 1828 verbeterd door de Fransman
Daudet en is sindsdien niet meer gewijzigd.
BouwkunstGerelateerde artikelen
Zelfde periode
Relevante tijdvakken |
|
Monday, 02 Apr 2007 13:04:33
Het klopt dat in nederland wordt beweerd dat het schuifraam uit Engeland komt.
In Engeland noemen ze het echter "Dutch" raamkozijn.