Veel protestantse kooplui en handwerkslieden voelden zich bedreigd en vluchtten naar het Noorden. De val van Antwerpen in 1585 en de sluiting van de Schelde door de Republiek versnelden de eerste grote immigratiegolf uit de Nederlandse geschiedenis.

Tot circa 1630 kwamen 150.000 vluchtelingen naar het Noorden. Antwerpen verloor binnen enkele jaren bijna de helft van zijn inwoners; in het Noorden gebeurde het omgekeerde.

Zo steeg het aantal inwoners van Amsterdam door de komst van de vluchtelingen van 30.000 in 1578 tot 108.000 in 1622. In Middelburg bestond in 1622 de helft van de 30.000 inwoners uit immigranten; in Leiden kwam zelfs tweederde van de 45.000 zielen uit het Zuiden.

De zuiderling Willem Usselincx (portret), die betrokken was bij de drooglegging van de Beemster en de oprichting van de West-Indische Compagnie, klaagde dat de inwijkelingen geen deel kregen in het Nederlandse bestuur. Dat gebeurde pas na 1618.