Wie ziek werd en zich geen verzorging aan huis kon veroorloven, kreeg van het stadsbestuur een loodje. Dit bewijs van armoede moest bij aankomst in het gasthuis worden overlegd aan de beheerder. Het spreekwoord het loodje leggen is ervan afgeleid. De kans dat een patiënt in een gasthuis overleed, was immers buitengewoon groot. Het onderstaande detail, uit een schilderij van omstreeks 1510, geeft een beeld van een laat middeleeuws gasthuis.

De zieken liggen vrijwel naakt onder de lakens; de bedden staan op houten planken om kou en optrekkend vocht tegen te gaan. Voor elk bed staat een tinnen pispot; aan de muur een schellekoord waarmee de aandacht van de verzorgsters kon worden getrokken. Het enige wat die konden doen, was het lijden wat verlichten.

Van de stadsdokter viel weinig te verwachten. Veel kennis bezat de man niet en bovendien had hij doorgaans weinig aandacht voor de treurige verzameling kreupelen, dementen en zieken die naast en door elkaar op de grote zalen lagen. Anders dan aan de gefortuneerde burgerij, die zich thuis liet verzorgen, kon hij aan dit menselijk wrakhout amper wat verdienen.