Hoe hij te werk moest gaan, kon hij lezen in een pharmacopoea, een lijvig boek vol receptuur. Bleek het geen oplossing te bieden, dan moest hij zelf een middel bedenken.

De apotheker ging daarbij af op eigen kennis en ervaring en op wat de volksgeneeskunst hem leerde. Dat leidde soms tot vreemde mengsels. Van goedkope, met ingrediënten als kreeftenogen en gedroogde kikkers, tot zeer kostbare waarin ‘vloeibaar goud’, gestampte parels en gemalen mummies waren verwerkt.

Bijna onbetaalbaar waren theriak en bezoar. Het eerste was een mengsel van wel zestig bestanddelen, waaronder addervlees; bezoar was een steen uit de maag van een bok die op de wond of in de mond werd gelegd.

Op het schilderij van Johannes Jelgershuis (1770-1836) het interieur van de Amsterdamse apotheker A. d’Ailly.

Hieronder: een 19de-eeuwse gaper, handelsmerk van apothekers en drogisten.